Zaadvast

In de Stichting Zaadvast worden veredelaars in staat gesteld om biologische zaadvaste rassen te ontwikkelen.

 

Dankzij  technologie, industrialisering en globalisering hebben we in onze supermarkten een schijnbaar enorme diversiteit aan groenten en fruit. Maar deze variatie is in Amsterdam, Parijs, Moskou of New York overal hetzelfde. Wanneer je in een willekeurige supermarkt rondkijkt, zou je het niet zeggen, maar wereldwijd is de biodiversiteit van cultuurgewassen enorm afgenomen. In veel landen en op verschillende continenten telen boeren dezelfde gewassen en rassen. Zelfs zogenaamde vergeten groenten, zoals pastinaak en gele wortel zijn in alle wereldsteden te koop, maar zijn vaak gewoon afkomstig van moderne F1-hybride rassen.

De consument is steeds meer geïnteresseerd in de herkomst van ons voedsel. Daarom zijn boerenmarkten, stadslandbouw, streekproducten en vergeten groenten zo populair. Echter, deze producten zijn voor het grootste deel geteeld uit het zelfde zaad als dat wat wordt gezaaid voor de geïndustrialiseerde landbouw. Dat is niet zo verwonderlijk want de grote zaadbedrijven hebben de afgelopen halve eeuw door intensieve veredeling en hoog ontwikkelde biotechnologie hoog productieve rassen ontwikkeld die volledig zijn aangepast aan gemechaniseerde landbouw en de eisen van supermarkten. Hierdoor zijn talloze lokale zaadbedrijfjes, buitengewone landrassen en tuindersselecties vrijwel verdwenen. Dit is natuurlijk niet de schuld van de zaadbedrijven; globalisering vind je op alle terreinen van industrie.

F1-hybriden of zaadvaste rassen

Het is de vraag of deze moderne rassen wel het meest geschikt zijn voor lokale en kleinschalige teelt.  Moderne rassen, meestal F1-hybriden, zijn geselecteerd op opbrengst, mechanische bewerking en houdbaarheid. Dat gaat nog al eens ten koste van smaak en voedingskwaliteit. Sommige biologische boeren en tuinders zouden daarom liever zelf zaad selecteren en vermeerderen. Het gaat hun niet om de nostalgie van oude rassen, maar om vitale, lekkere, gezonde groenten die passen bij hun eigen bedrijf en die in de smaak vallen bij de consument. Zaadvaste rassen zijn daar het meest geschikt voor. Eigenlijk is zaadvast niet het juiste woord, want het zijn juist F1-hybriden waarvan de eigenschappen vast en gefixeerd zijn. Zaadvaste rassen hebben een zekere genetische variatie en zijn reproduceerbaar. Hierdoor kunnen boeren en tuinders in zaadvaste rassen selecteren en kunnen zij letten op eigenschappen die zij voor zich zelf en voor hun klanten belangrijk vinden.